FORMULARZ ZGŁOSZENIWY NA SZKOLENIE
25 września 2024 roku obowiązują przepisy ustawy o ochronie sygnalistów, która implementuje do polskiego systemu prawnego dyrektywę UE w sprawie ochrony osób zgłaszających naruszenia prawa Unii. Pracodawcom pozostało 2 miesiące na wdrożenie procedur ochrony sygnalistów. Działania zmierzające do wprowadzenia procedury zgłoszeń wewnętrznych trzeba podjąć już dziś.
Ustawa z dnia 14 czerwca 2024 roku o ochronie sygnalistów (Dz. U. poz. 928) implementuje dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1937 z 23 października 2019 r. w sprawie ochrony osób zgłaszających naruszenia prawa Unii. Dotychczas w polskim systemie prawnym brak było kompleksowej regulacji poświęconej ochronie sygnalistów.
W ustawie zostały uregulowane:
-warunki objęcia ochroną sygnalistów zgłaszających lub ujawniających publicznie informacje o naruszeniach prawa;
-środki ochrony sygnalistów zgłaszających lub ujawniających publicznie informacje o naruszeniach prawa;
-zasady ustalania wewnętrznej procedury zgłaszania informacji o naruszeniach prawa i podejmowania działań następczych;
-zasady zgłaszania informacji o naruszeniach prawa organowi publicznemu;
-zasady ujawnienia publicznego informacji o naruszeniach prawa;
-zadania Rzecznika Praw Obywatelskich związane ze zgłaszaniem informacji o naruszeniach prawa;
-zadania organów publicznych związane ze zgłaszaniem informacji o naruszeniach prawa i z podejmowaniem działań następczych.
- Naruszenia prawa w kontekście ustawy o ochronie sygnalistów
-
- Zakres naruszeń: omówienie przypadków obejmujących prawo pracy, korupcję, zamówienia publiczne, rynki finansowe, ochronę środowiska i inne istotne dziedziny.
- Zgłaszanie naruszeń: możliwość raportowania naruszeń wewnętrznych regulacji i standardów etycznych w organizacji.
- Podmioty objęte zakresem ustawy
-
- Kryteria i wytyczne: definicja i przykłady podmiotów, które muszą przestrzegać ustawy.
- Wewnętrzna procedura zgłoszeń w małych organizacjach
-
- Mniej niż 50 pracowników: omówienie, czy małe organizacje powinny wdrażać procedury zgłaszania naruszeń i jakie są alternatywy.
- Postępowanie przy braku procedury w małych organizacjach
-
- Scenariusze działania: kroki do podjęcia, gdy naruszenie jest zgłaszane mimo braku formalnych procedur.
- Wyłączenia spod ustawy
-
- Specjalne przypadki: sytuacje, w których ustawa o ochronie sygnalistów nie ma zastosowania.
- Sygnaliści: Kto może zgłaszać naruszenia?
-
- Katalog podmiotów: osoby uprawnione do zgłaszania naruszeń.
- Ochrona sygnalistów
-
- Moment rozpoczęcia ochrony: od kiedy sygnalista jest chroniony prawnie.
- Zgłoszenia anonimowe
-
- Procedury i zabezpieczenia: omówienie anonimowości w zgłaszaniu naruszeń.
- Działania odwetowe
-
- Przykłady działań: szeroki katalog możliwych działań odwetowych.
- Ciężar dowodu w przypadkach działań odwetowych
-
- Ochrona sygnalisty: kto i kiedy musi udowodnić, że działania były zgodne z prawem.
- Działania odwetowe a stosunki pracy
-
- Różne formy zatrudnienia: analiza działań odwetowych w kontekście umów cywilno-prawnych i innych form zatrudnienia.
- Uprawnienia sygnalisty w przypadku działań odwetowych
-
- Rekompensaty i odszkodowania: prawo do odszkodowania za poniesione szkody.
- Ochrona sygnalisty
-
- Mechanizmy ochrony: szczegóły dotyczące zabezpieczenia praw sygnalisty.
- Brak odpowiedzialności sygnalisty
-
- Kiedy sygnalista nie ponosi odpowiedzialności?: omówienie sytuacji.
- Niezbywalność praw sygnalisty
-
- Ochrona przed zrzeczeniem się praw: prawo do niepodważalnych uprawnień.
- Odpowiedzialność za fałszywe zgłoszenia
-
- Konsekwencje prawne: omówienie odpowiedzialności za świadome fałszywe zgłoszenia.
- Obowiązki związane z wdrożeniem Procedury Zgłoszeń Wewnętrznych
-
- Wprowadzenie procedur: proces wdrażania i konsultacji.
- Elementy procedury zgłoszeń wewnętrznych
-
- Obligatoryjne i fakultatywne elementy: jak skonstruować efektywną procedurę?
- Przebieg postępowania w sprawie zgłoszenia naruszenia
-
- Krok po kroku: dokładny opis procesu.
- Metody zgłaszania naruszeń
-
- Kanały komunikacji: różne sposoby przekazywania zgłoszeń.
- Rejestr zgłoszeń wewnętrznych
-
- Prowadzenie rejestru: zasady rejestracji i przechowywania zgłoszeń.
- Procedura zgłoszeń zewnętrznych
-
- Obowiązki i proces: omówienie procedur dla zgłoszeń do organów zewnętrznych.
- Prawa i obowiązki organów publicznych
-
- Rola organów: co muszą robić organy publiczne w kontekście zgłoszeń.
- Informacje zwrotne
-
- Praktyka w zakresie feedbacku: jak informować sygnalistów o wynikach.
- Działania następcze
-
- Możliwe scenariusze: omówienie kroków podjętych po zgłoszeniu.
- Sprawozdawczość
-
- Obowiązki raportowe: co należy raportować i komu.
- Publikacje na BIP
-
- Zakres danych: jakie informacje powinny być publikowane na BIP.
- Ujawnienia publiczne
-
- Kiedy i jak ujawniać?: procedura i warunki publicznego ujawnienia.
- Odpowiedzialność karna
-
- Przepisy karne: konsekwencje prawne za naruszenie przepisów ustawy.
- Ochrona danych osobowych
-
- Obowiązki administratorów: jak chronić dane osobowe sygnalistów i innych osób zaangażowanych.
- Ujawnianie danych osobowych
-
- Regulacje: kiedy i jak można ujawnić dane osobowe w kontekście zgłoszeń.
- Sygnaliści w pytaniach i odpowiedziach
- Kim jest sygnalista?
- Co odróżnia sygnalistę od innych zgłaszających np. składających zawiadomienie o przestępstwie?
- Dlaczego ustawa o ochronie sygnalistów jest konieczna?
- Czy sygnalistą może być tylko pracownik?
- Jak sygnalista może zgłosić naruszenie prawa?
- Jakie obowiązki będzie miał pracodawca w związku z ustawą o ochronie sygnalistów?
- Jaka ochrona przysługuje sygnaliście?
- Kiedy wystąpią działania odwetowe?
- Czy dokonanie zgłoszenie będzie obowiązkowe?
- Czemu służy samo zgłoszenie naruszenie prawa?
- Dowiedziałem się o naruszeniu prawa w związku z pracą u mojego pracodawcy. Chciałbym dokonać zgłoszenia. Jak powinien tego dokonać?
- Naruszenie prawa, które mam zamiar zgłosić, chyba nie mieści się w zakresie przedmiotowym ustawy? Czy powinien dokonać weryfikacji, czy moje zgłoszenie mieści sięw zakresie przedmiotowym ustawy? Jakie będą skutki dokonania zgłoszenia naruszenia prawa spoza zakresu przedmiotowego.
- Planuję dokonać zgłoszenia. Boję się, że będę długo czekał na przyznanie ochrony. Kiedy uzyskam status sygnalisty?
- Jestem w konflikcie ze swoim przełożonym. Wiedza o konflikcie jest powszechnaw miejscu pracy. Jestem przekonany, że osoby przyjmujące zgłoszenie mają świadomość tego sporu. Jednocześnie dowiedziałem się o naruszeniach prawa dokonanych przez przełożonego. Czy w takiej sytuacji warto dokonać zgłoszenia wewnętrznego? Czy nie zostanie ono pominięte?
- Od znajomego z innego departamentu dowiedziałem się o planowych zwolnieniachw związku z przekształceniem naszej firmy. Obawiam się że zostanę zwolniony. Planuję dokonać zgłoszenia, aby uzyskać status sygnalisty. Czy dzięki takiemu statusowi nie zostanę zwolniony?
- Dokonałem zgłoszenia, które zostało pozytywnie zweryfikowane przez komórkę przyjmującą. Działania pracodawcy budzą moje wątpliwości, czy nie są to działania odwetowe. Czym są działania odwetowe i jak je rozpoznać?
- Pracuję w dużym zakładzie. Moimi współpracownikami są członkowie mojej rodziny. Boję się że po dokonaniu zgłoszenia oni również będą narażeni na działania odwetowe. Co zrobić w takiej sytuacji?
- Z racji pełnionej funkcji dowiedziałem się o możliwym naruszeniu prawa. Przed dokonaniem zgłoszenia chciałbym porozmawiać z moim kolegą. Wiem, że on dysponuje bardzo szeroką wiedzą o tym problemie. Czy w przypadku zgłoszenie nie zostanie narażony na działania odwetowe?
- Razem ze swoimi współpracownikami dokonałem naruszenia prawa. Wiem, że postąpiłem źle i chciałbym dokonać zgłoszenia tego naruszenia. Czy w takiej sytuacji jest to możliwe? Czy status sygnalisty pozwoli mi uniknąć odpowiedzialności?
- Nie ufam komórce przyjmującej zgłoszenia u swojego pracodawcy. Mam zamiar dokonać ujawnienia publicznego w postaci postu na portalu społecznościowym.
- Planujemy współpracować z innymi podmiotami z naszej branży w zakresie zgłoszeń wewnętrznych. Jak możemy dzielić się zasobami?
- Jeden z konsumentów w naszej restauracji był świadkiem naruszenia prawa w naszym oddziale. Wysłał zgłoszenie do naszej właściwej komórki. Został mu przyznany status sygnalisty. Czy takie działanie było właściwe?
- Jesteśmy przedsiębiorstwem o stale zmieniającej się liczbie pracowników. Przez ponad 6 miesięcy od lutego do połowy sierpnia prowadziliśmy współprace z około czterdziestoma osobami. Wobec tego stwierdziliśmy, że nie mamy obowiązku wdrażać procedury zgłoszeń wewnętrznych. Jak ocenić takie rozwiązanie?
- Zdecydowaliśmy się pozwolić pracownikom na zgłaszanie naruszeń naszego Kodeksu Etyki Pracownika w procedurze wewnętrznej. Czy prawo pozwala na takie rozwiązanie?
- Osoba ubiegająca się o pracę zgłosiła naruszenie. Osoba mimo pozytywnego wyniku rekrutacji nie zdecydowała się na podjęcie pracy w naszej jednostce. Czy w takiej sytuacji jest sygnalistą?
- Nasz pracodawca stwierdził, że musi wybrać nowego przedstawiciela pracowników do konsultacji procedury zgłoszeń. Jego zdaniem taki obowiązek wynika z ustawy. Obawiamy się że nowy przedstawiciel nie zagwarantuje prawidłowego przebiegu konsultacji. Czy taki wybór jest konieczny?
- Jak mamy właściwie poinformować kandydatów na stanowisko pracy o procedurze zgłoszeń wewnętrznych?
- Pracodawca w toku konsultacji procedury zgłoszeń stwierdził, że nie będzie umieszczał w niej systemu zachęt. Ocenił to jako zapłatę za zgłoszenie. Stoimy na stanowisku jako pracownicy, że zapłata nie jest elementem koniecznym takiego systemu. Mogą to być inne świadczenia. Jak mamy określić system zachęt?
- Mamy problem z obsadą kadrową w naszej organizacji. Wydaje nam się, że nie znajdziemy odpowiedniej osoby do przyjmowania zgłoszeń. Czy możemy nawiązać współpracę z osobami z poza naszej jednostki w zakresie przyjmowania zgłoszeń.
- Inspektor BHP będzie przyjmował i rozpatrywał zgłoszenia. Czy zlecenie takich działań inspektorowi BHP jest właściwe?
- Jesteśmy podmiotem zatrudniającym 25 pracowników. Nasi pracownicy wnosząo wprowadzenie procedury zgłoszeń wewnętrznych. Kierownictwo stoi na stanowisku, że obowiązek wprowadzenia procedury powstaje przy zatrudnieniu co najmniej 50 pracowników. Pracownicy twierdzą, że prawo daje możliwość wprowadzenia procedury nawet przy niższym progu. Kto ma racje?
- Podczas prac nad procedurą wewnętrzną napotkaliśmy problem z zapewnieniem bezstronności osób przyjmujących zgłoszenia. Jakie przesłanki pozwolą stwierdzić, że bezstronność została zapewniona?
- Wprowadziliśmy procedurę zgłoszeń wewnętrznych o zakresie przedmiotowym wskazanym w ustawie. Stwierdziliśmy, że właściwe byłoby również pozwolenie na zgłaszanie naruszeń naszych wewnętrznych regulacji. Zgłoszenie naruszenia wewnętrznych regulacji jest dokonywane na podstawie odrębnej procedury zgłoszeń zapewniającej taką samą ochronę jak procedura zgłoszeń wewnętrznych. Czy takie rozwiązanie jest właściwe?
- Nasza procedura zgłoszeń wewnętrznych zakłada wyłącznie zgłoszenia anonimowe. Pracownicy twierdzą, że jest to niezgodne z ustawą. Czy mają rację?
NOTATKA O TRENERZE:
Doktor nauk prawnych, adwokat, ukończone studia na Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach na Kierunku Prawo. Od 11 lat zajmuje się obsługą prawną podmiotów gospodarczych, organizacji społecznych i osób fizycznych. Współpracuje z licznymi wydawnictwami oraz jest właścicielem Ogólnopolskiej Szkoły Prawa. Autorka licznych publikacji z zakresu prawa. Artykuły publikowała między innymi w miesięczniku „Rejent”, „Budowlani” „Tygodnik Śląsko-Dąbrowski”, „Zmiany” i inne. W latach 2014-2015 prezenter programu „Telewizyjna poradnia prawna”. Autorka tworzy publikacje w taki sposób, aby w przystępnej formie przekazywać czytelnikom trudne zagadnienia prawne. Od 2010 roku prowadzi własną kancelarię prawną, zajmującą się obsługą przedsiębiorstw, osób fizycznych oraz stowarzyszeń, fundacji i związków zawodowych. Od 2011 prowadzi szkolenia z zakresu prawa, szczególnie dotyczące zagadnień prawa pracy, prawa cywilnego (umowy handlowe, gwarancja, rękojmia, odszkodowania itp.), postępowania administracyjnego, RODO, oraz kodeksu spółek handlowych. Podczas szkoleń w przystępny sposób tłumaczy skomplikowane zagadnienia prawne. Posługuje się językiem potocznym przy zachowaniu standardów wynikających z literalnego brzmienia przepisów prawa. Wszystkie zajęcia prowadzi w oparciu o prawdziwe przykłady i doświadczenia zdobyte podczas wieloletniej praktyki zawodowej. Klienci cenią ją za otwartość i kompetentne odpowiedzi na wszystkie pytania.
