Jak skutecznie dochodzić należności cywilnoprawnych, prawidłowo naliczać odsetki, rozliczać nadpłaty i nie dopuścić do przedawnienia roszczeń? W codziennej pracy jednostek samorządu terytorialnego oraz ich jednostek organizacyjnych kwestie związane z należnościami cywilnoprawnymi wymagają nie tylko znajomości przepisów Kodeksu cywilnego, ale również umiejętności ich praktycznego stosowania. Nieprawidłowe ustalenie terminu przedawnienia, pominięcie należnych odsetek, błędne naliczenie rekompensaty za koszty odzyskiwania należności czy niewłaściwe rozliczenie nadpłaty mogą prowadzić do wymiernych strat finansowych, sporów z kontrahentami oraz ryzyka zakwestionowania działań jednostki podczas kontroli.
Szkolenie on-line „Przedawnienia cywilnoprawne – najczęstsze problemy, ryzyka i praktyczne rozwiązania” zostało przygotowane z myślą o osobach odpowiedzialnych za gospodarowanie należnościami, prowadzenie rozliczeń, windykację, obsługę umów cywilnoprawnych oraz prawidłowe dokumentowanie operacji finansowych w jednostkach sektora finansów publicznych. Jego celem jest uporządkowanie wiedzy, wyjaśnienie problematycznych zagadnień i przedstawienie praktycznych sposobów postępowania w sytuacjach, które często budzą wątpliwości interpretacyjne.
Terminy przedawnienia należności – jak prawidłowo je ustalać?
Jednym z najważniejszych zagadnień będzie określanie terminów przedawnienia poszczególnych rodzajów należności cywilnoprawnych. W praktyce nie wszystkie roszczenia przedawniają się na tych samych zasadach, a błędne zakwalifikowanie należności może skutkować niewłaściwym ustaleniem terminu, w którym jednostka powinna podjąć działania windykacyjne.
Podczas szkolenia omówione zostaną zasady dotyczące m.in. czynszów za najem lokali mieszkalnych i użytkowych, czynszów dzierżawnych za nieruchomości gruntowe, opłat za dostarczanie wody i odprowadzanie ścieków, opłat za użytkowanie wieczyste, opłat dodatkowych za przejazd bez ważnego biletu w komunikacji publicznej oraz roszczeń z tytułu bezumownego korzystania z nieruchomości.
Szczególna uwaga zostanie poświęcona praktycznemu ustalaniu początku biegu przedawnienia, obliczaniu jego końcowego terminu oraz ocenie, jakie znaczenie mają charakter roszczenia, sposób określenia terminu płatności i okoliczności konkretnej sprawy. Uczestnicy dowiedzą się, na co zwracać uwagę przy analizowaniu dokumentacji oraz jak ograniczyć ryzyko błędów przy kwalifikowaniu należności.
Odsetki od należności cywilnoprawnych – naliczanie, dochodzenie i odpowiedzialność
Prawidłowe naliczanie odsetek jest istotnym elementem ochrony interesów finansowych jednostki. Wątpliwości pojawiają się zwłaszcza wtedy, gdy trzeba określić właściwy rodzaj odsetek, ustalić okres ich naliczania, rozstrzygnąć możliwość dochodzenia ich za wcześniejsze okresy lub ocenić, czy roszczenie odsetkowe nie uległo już przedawnieniu.
Szkolenie pozwoli uporządkować zasady stosowania odsetek kapitałowych, ustawowych za opóźnienie oraz odsetek za opóźnienie w transakcjach handlowych. Omówione zostaną różnice wynikające z rodzaju dłużnika i charakteru stosunku prawnego, w tym sytuacje dotyczące podmiotów publicznych będących stronami umów cywilnoprawnych, przedsiębiorców współpracujących z jednostkami sektora finansów publicznych oraz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej.
Uczestnicy przeanalizują również problematykę naliczania odsetek od odsetek, ustalania okresu objętego dochodzeniem roszczenia, formułowania żądań w pozwie oraz przedawnienia odsetek, w tym należności stwierdzonych prawomocnym wyrokiem lub nakazem zapłaty.
Ważnym elementem będzie także odpowiedzialność pracowników i kierowników jednostek za nieprawidłowe naliczanie odsetek lub zaniechanie działań, które mogłyby zapobiec przedawnieniu należności. Przedstawione zostaną praktyczne wskazówki dotyczące organizacji kontroli terminów, dokumentowania naliczeń i ograniczania ryzyka finansowego.
Rekompensata za koszty odzyskiwania należności – kiedy i na jakich zasadach można jej dochodzić?
Szczególnie rozbudowana część szkolenia zostanie poświęcona zryczałtowanej rekompensacie za koszty odzyskiwania należności w transakcjach handlowych. To zagadnienie, które może budzić liczne wątpliwości w jednostkach samorządu terytorialnego, zwłaszcza przy ocenie, czy konkretna umowa zawarta przez JST mieści się w zakresie przepisów regulujących transakcje handlowe i czy w danej sytuacji istnieją podstawy do żądania rekompensaty.
Uczestnicy poznają zasady ustalania rekompensaty w wysokości 40, 70 lub 100 euro, zależnie od wartości świadczenia pieniężnego, oraz przeanalizują problemy związane z wielokrotnymi opóźnieniami w płatnościach, ratami czynszu i innymi świadczeniami okresowymi. Omówione zostanie ustalanie podstawy naliczenia rekompensaty, w szczególności rozróżnienie pomiędzy wartością całej transakcji a wartością poszczególnych świadczeń.
Ważnym zagadnieniem będzie możliwość dochodzenia rekompensaty w przypadku opóźnienia w zapłacie kary umownej, a także relacja pomiędzy prawem do rekompensaty a prawem do odsetek za opóźnienie w transakcjach handlowych. Szkolenie uwzględni również problematykę dochodzenia tych roszczeń przez podmioty publiczne, znaczenie orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, w tym wyroku w sprawie C-327/20, oraz stanowisk regionalnych izb obrachunkowych.
Nie zabraknie praktycznych zagadnień związanych z wezwaniem do zapłaty, dokumentami potrzebnymi do dochodzenia roszczenia przed sądem, zasadnością stosowania art. 5 Kodeksu cywilnego oraz przedawnieniem roszczeń o rekompensatę. Uczestnicy przyjrzą się również stanowiskom organów kontroli dotyczącym dochodzenia należności przez jednostki sektora finansów publicznych.
Celem tej części szkolenia będzie ułatwienie oceny, kiedy dochodzenie rekompensaty jest uzasadnione, jakie warunki należy spełnić i jak dokumentować podjęte działania, aby ograniczyć ryzyko błędów oraz nieuzasadnionych sporów.
Przedawnienie roszczeń w świetle Kodeksu cywilnego – praktyczne zastosowanie przepisów
Kolejny obszar szkolenia obejmie podstawowe zasady przedawnienia roszczeń cywilnoprawnych, ze szczególnym uwzględnieniem należności dochodzonych od konsumentów. Uczestnicy przeanalizują podstawowe terminy przedawnienia, sposób ustalania ich końcowej daty oraz zasady oceny, czy w konkretnej sprawie roszczenie nadal może być skutecznie dochodzone.
Omówiony zostanie obowiązek badania przez sąd z urzędu upływu terminu przedawnienia w sprawach przeciwko konsumentom, a także praktyczne konsekwencje kierowania do sądu pozwów dotyczących roszczeń przedawnionych. Szczególne znaczenie będzie miało rozróżnienie pomiędzy samym upływem terminu przedawnienia a możliwością skutecznego dochodzenia należności w określonych okolicznościach.
Uczestnicy poznają również przesłanki przerwania i zawieszenia biegu przedawnienia oraz skutki prawne poszczególnych czynności podejmowanych przez wierzyciela. Przeanalizowane zostanie, które działania mogą wywołać skutek w postaci przerwania biegu przedawnienia, a które – mimo że wiążą się z aktywnością jednostki – nie zapewniają takiego rezultatu.
Ważnym elementem będzie wskazanie, jak planować działania windykacyjne, monitorować terminy i odpowiednio wcześnie podejmować czynności służące ochronie interesów jednostki. Omówiony zostanie także wpływ śmierci dłużnika oraz postępowania spadkowego na bieg terminu przedawnienia.
Nadpłaty cywilnoprawne – zwrot, rozliczenie i ryzyko finansowe
Prawidłowe zarządzanie należnościami obejmuje nie tylko skuteczne dochodzenie zaległych płatności, ale również właściwe postępowanie z nadpłatami i drobnymi kwotami pozostającymi na kontach rozliczeniowych. W praktyce pojawiają się pytania o to, czy każda nadpłata podlega zwrotowi, jak postąpić z kwotami symbolicznymi, czy zwrot powinien nastąpić z urzędu, czy na wniosek oraz jakie działania należy podjąć, gdy osoba uprawniona nie reaguje na informację o nadpłacie.
Podczas szkolenia przedstawione zostaną zasady rozliczania nadpłat w należnościach cywilnoprawnych, ustalania terminów przedawnienia roszczeń o ich zwrot oraz oceny, czy w konkretnej sytuacji nadpłata stanowi świadczenie nienależne lub prowadzi do bezpodstawnego wzbogacenia.
Uczestnicy dowiedzą się również, kiedy mogą pojawić się roszczenia o odsetki od zwracanych kwot, jakie konsekwencje może wywołać zaniechanie zwrotu oraz na co zwrócić uwagę przy rozważaniu zaliczenia nadpłaty na poczet innych zobowiązań. Szczególnie istotne będzie rozróżnienie zasad właściwych dla rozliczeń cywilnoprawnych i publicznoprawnych, np. dotyczących podatku od nieruchomości.
Ta część szkolenia pomoże uporządkować sposób postępowania z nadpłatami, ograniczyć ryzyko nieprawidłowych rozliczeń i zwiększyć bezpieczeństwo podejmowanych decyzji.
Przedawnione należności i nadpłaty – dokumentowanie i odpowiedzialność pracowników
Samo rozpoznanie upływu terminu przedawnienia nie kończy wszystkich obowiązków związanych z obsługą należności. Istotne znaczenie ma również prawidłowe udokumentowanie sytuacji, ocena możliwości dalszego dochodzenia roszczenia oraz ustalenie, jakie działania zostały podjęte w celu ochrony interesów jednostki.
Podczas szkolenia omówione zostaną różnice pomiędzy przedawnieniem roszczenia a przedawnieniem należności oraz ich znaczenie dla praktyki działania jednostek sektora finansów publicznych. Uczestnicy dowiedzą się, jak dokumentować ustalenia dotyczące przedawnienia, jakie informacje powinny wynikać z prowadzonej dokumentacji i jak wykazać, że jednostka właściwie monitorowała należności oraz podejmowała adekwatne działania.
Szczólna uwaga zostanie poświęcona odpowiedzialności pracowników i kierowników za dopuszczenie do przedawnienia należności, a także sposobom ograniczania ryzyka zarzutu niedochodzenia przysługujących jednostce roszczeń. Omówione zostaną dobre praktyki w zakresie monitorowania terminów płatności, naliczania odsetek, prowadzenia czynności windykacyjnych i dokumentowania decyzji dotyczących dalszego postępowania.
Co zyskają uczestnicy szkolenia?
Udział w szkoleniu pozwoli uporządkować wiedzę i przełożyć przepisy na konkretne działania związane z obsługą należności cywilnoprawnych. Uczestnicy:
- poznają zasady ustalania terminów przedawnienia dla różnych rodzajów należności;
- nauczą się prawidłowo obliczać terminy przedawnienia i oceniać ich upływ;
- uporządkują zasady naliczania, dochodzenia i przedawnienia odsetek;
- poznają warunki dochodzenia rekompensaty za koszty odzyskiwania należności w transakcjach handlowych;
- dowiedzą się, jak oceniać możliwość dochodzenia rekompensaty przez JST i jej jednostki organizacyjne;
- zwiększą świadomość skutków prawnych czynności podejmowanych w toku windykacji;
- poznają zasady postępowania z nadpłatami i drobnymi zaległościami;
- uporządkują sposób dokumentowania przedawnionych należności oraz rozliczeń;
- poznają rozwiązania ograniczające ryzyko utraty należności i odpowiedzialności związanej z zaniechaniem działań;
- zdobędą praktyczne wskazówki dotyczące organizacji monitoringu płatności i procedur windykacyjnych.
Dla kogo jest to szkolenie?
Szkolenie skierowane jest do pracowników i kierowników JST oraz ich jednostek organizacyjnych, w szczególności osób zajmujących się finansami, księgowością, windykacją, gospodarowaniem nieruchomościami, obsługą umów cywilnoprawnych, naliczaniem odsetek i rozliczaniem należności. Będzie przydatne również dla osób odpowiedzialnych za kontrolę wewnętrzną, przygotowywanie dokumentacji oraz nadzór nad prawidłowością gospodarowania środkami publicznymi.
Skuteczne zarządzanie należnościami cywilnoprawnymi wymaga nie tylko znajomości terminów, lecz także umiejętności właściwej oceny sytuacji, wyboru odpowiednich działań i ich rzetelnego udokumentowania. Wczesne rozpoznanie ryzyka przedawnienia, prawidłowe naliczanie odsetek, zasadna ocena prawa do rekompensaty oraz uporządkowane postępowanie z nadpłatami pomagają chronić interesy finansowe jednostki i ograniczać ryzyko nieprawidłowości.
Zapraszamy do udziału w szkoleniu on-line, które łączy omówienie najczęstszych problemów z praktycznym spojrzeniem na codzienną pracę jednostek sektora finansów publicznych. To okazja do pogłębienia wiedzy, rozwiania wątpliwości i poznania rozwiązań wspierających bezpieczne, terminowe i zgodne z przepisami zarządzanie należnościami cywilnoprawnymi.